Frå kaos kjem klede

Lesing og skriving er fine ting å bruka dagane på. Det er heilt fint, så fint at tid og rom kan forsvinna, og alt som fins er arbeidet med det eg held på med. Så kjem det, plutseleg, at eg vert lei, sint på alle bokstavane, frustrert av abstrakte tankar, og må gjera noko praktisk. Noko synleg, noko eg kan ta på, noko eg kan kasta i veggen viss det må til, noko som ikkje tek månadsvis å gjera ferdig. Då er det fint å ha symaskin, saks og nåler, slik at eg kan pusla saman eit klesplagg når det akademiske vert nødvendig frustrerande.

To dagar, heilt oppslukt av knappenåler, stoff, heimesnekra mønster og nokre kanner med te, så har eg eit svart skjørt, som er heilt umogleg for meg å fotografera, men som elles er fint: Smalt, med splitt i sida, underskjørt (med fransk søm, eg ville testa om eg fekk det til), og ein glidelås. Eit heilt enkelt, smalt svart skjørt, altså, slikt som er greitt å ha.

Det som enkelt let seg fotografera, er kaoset. Prosjekta mine produserer ein del rot. Ulike idear vert lagt utover golvet, stoff og linjalar og mønsterark og sakser rundt om kring, og det er ikkje utenkjeleg at eg finn knappenåler i håret, sokkane, på kjøkkenbenken. (Så langt har dette vore utan skadar.) Når eg syr klede vil eg ofte prøva plagget saman med ting eg har frå før, og så kjem det nokre sko og strikkejakkar og slikt inn i kaoset. Etterpå såg det slik ut i stova:

Kaos

Og det er heilt greitt, for etter ein liten time med musikk og tekopp såg det slik ut:

Orden

- og i skapet heng det eit fint svart skjørt som passar heilt perfekt.

Posta under Slik ser det ut, Symaskin | 2 kommentarar

Hallo haust!

Haustjamndøgn. Nå er det ingen tvil, det er haust, med haustfargar (som er like fine som sommarfargane, men når hausten kjem er eg mett på sommaren, og klar for noko anna), haustluft (favoritt), ullkjolar, ullbukser, ulljakkar, ullskjerf, ullteppe, eplekake, eplevafler, strikketøy, refleksar (viktig!), fødselsdagar på rad og rekke, regn & vind, og te.

Te har eg jo heile året, det er ikkje spesielt på hausten. Skilnaden er at eg ikkje lagar iste og limonade så ofte på hausten som på sommaren, og eg drikk ikkje krydderte så ofte på sommaren som på vinteren. Svart te må eg ha året rundt.

Kusmi, med fargerike og runde boksar, er eit temerke dei fleste har høyrt om. Dei har nokre greie tear, og aller best er Kusmi Sweet Love, ein fin rosa boks som eg ikkje får nok av. Ein svart te, med lakrisrot, rosa pepar og nokre andre krydder, med andre ord ein fin haust-te. Eg likar han aller best med mjølk og brunt sukker, eller litt honning, gjerne litt utpå dagen. Sweet Love er fin etter middag, når du vil ha noko søtt, men er altfor mett til noko dessert. Saman med bok og ullteppe, eller film og ullteppe, er han óg god, og når eg har ein dårleg dag, er søt krydderte eit fint plaster på dagen.

Elles går det meir og meir i oolong. Oolong til mat, gjerne til kaker, og oolong til lesing. Favoritten er Mørk Alishan frå Te med stor T. Formosa oolong, frå Rostrup på Sandnes er òg fin, like god kald som varm. Eller ein enkel oolong frå Hampstead Heath til kvardags.

Av svart te har eg eit trikløver eg aldri vert lei av: Assam, Ceylon, Golden Yunnan. Assam har ein varm og lun smak, litt blomar og litt honning, ceylon er ein kraftig te som er god til grove knekkebrød med paprika og ost, og Golden Yunnan er god til alt, gjerne egg, agurk, kaviar. Eg brukar mjølk i desse, men sjeldan honning eller sukker. Earl Grey er forresten òg god på hausten. Keemun er god til det meste, og veldig god til pinnekjøt.

Grøn te er eigentleg godt heile året, men det er noko med hausten som gjer at eg drikk litt mindre av det. Kukicha er ein koffeinrik grøn te som eg absolutt kan drikka meir av på hausten, men som eg akkurat nå er tom for. Må nok kjøpa meir av den når eg skal i gang med heimeeksamen og andre akademiske øvingar. Sencha er ein forfriskande te som er god heile dagen, heile året. Grøn te er god til mat, det gjeld nå eigentleg all te, men grøn te er nok lettare å kombinera med mat. Gunpowder er god, elles kan du gjerne prøva haicha, spesielt til sushi.

Skulle du vera så uheldig og verta forkjøla, er det ingenting som er betre enn nykokt vatn med ingefær, sitron, kanelstang og ei teskei honning. Det fiksar det meste.

 

God haust!

Posta under Kvardag, Te i koppen | Merkt | Kommenter innlegget

Sundagsfrukost

Pannekaker. I dag har eg laga pannekaker til frukost. Pannekaker har fram til nå vore noko mystisk og vanskeleg, noko som trengte spesialutstyr og spesialevner, og eg har aldri gjort det, tenkt at eg ikkje var flink nok. For nokre sundagar sidan vart eg lei av å ikkje kunna laga pannekaker, eg vert heller ikkje flink viss eg ikkje øver, så eg laga pannekaker etter oppskrift, og klarte til mi store overrasking steika dei fint, men dei smakte ikkje noko serleg (og eg fekk vondt i magen, truleg av kveitemjølet).

I dag vakna eg med lyst på pannekaker. Etter det første forsøket fekk eg tak i ei mjølerstatning, “self-rising flour” utan kveitemjøl, så om eg ikkje har spesialutstyr (god visp, god steikespade), så har eg spesialmjøl, og med ei ny oppskrift vart det absolutt gode pannekaker. Oppskrifta er heilt unik, og umogleg å reprodusera nøyaktig, men her kjem oppskrifta fritt etter minnet (som i skrivande stund er heilt ferskt):

3 egg
2 dl sjølvhevande mjøl
2 matskeier lettkokte havregryn
mjølk (eg brukte lettmjølk, men heilmjølk er best i matlaging)
1 stor matskei creme fraiche (du kan òg bruka rømme)
litt salt (teskei, utan haug)
litt sukker (kanskje ei matskei med haug på, eg dryssa sukkeret over røra.)

Visp saman egga. Ha i mjøl, litt mjølk, havregryn, litt meir mjølk, creme fraiche (eller rømme), sukker, salt. Visp godt, og la det stå eit kvarter eller så. Røra vert litt tjukkare etter denne kviletida, og skal til slutt sjå ut som ei litt tynn vaffelrøre. Steik pannekakene med litt meierismør i steikepanna. Server dei med Jarlsberg, krydra salami (eller spekeskinke), avokado, spisspaprika. Salatblad viss du må. Og te: Golden Yunnan er ein svart, kraftig te som balanserer det søtsalte i pannekakene på ein god måte. Eg er vanlegvis barbarisk og har mjølk i den svarte teen, men til denne matretten er det best utan. Viss du ikkje vil ha svart te utan mjølk, kan du prøva ein oolong, Formosa Oolong er ein fin slik te.

 

Her er ein fin sundagssang:

Posta under Frukost, Mat | Merkt , | Kommenter innlegget

Velkledd, eller berre jålete?

Eit spørsmål som dukka opp etter sitatet om å vera velkledd: Kva er skilnaden mellom “velkledd” og “jålete”?

Eg er såpass interessert i klede at eg gjerne lagar nokre plagg sjølv, likevel har eg ikkje gjort meg nokre tydeleg formulerte tankar kring skilnaden mellom velkledd og jålete. Då er det med andre ord på tide. Her kjem Tesalongens vesle innføring i skilnaden mellom “velkledd” og “jålete”:

“Jålete”, eller “oppstyltra”, “utspjåka”, “stormannsgalen”, er når du gjer for mykje av det gode. Det er med pynt som med sukker: litt er godt, men for mykje er ekkelt. Ein jålete stil er ein stil som gjer for mykje, som ropar på merksemd, som prøver for hardt. Det er ingenting i vegen med ambisjonar, men det er ikkje nødvendig å vera like subtil som eit blinkande juletre.

I mi meining er det jålete å kjøpa sko og klede vel så mykje for at dei er av eit spesielt merke, som for at det er fine klede som passar den kroppen som dei skal kle. Å følgja moten og desse “dette MÅ du ha i høst”-listene, ukritisk, er jålete. Problemet med mote er at butikkane sjelden har eit godt utval av klassiske, ikkje-moteklede, slik at du uansett berre får tak i det som er på mote akkurat då. (Ein god grunn til å læra seg å sy litt sjølv.)

Andre ting som avgjer om noko er jålete eller ikkje, er samanhengen rundt kleda. Viss du har på deg ein fotsid kjole i blank svart silke vil du vera velkledd på nyttårsfest, men jålete på lønningspils. Ein kort paljettkjole vil vera jålete på førelesing, men ikkje på dansegolvet ein laurdagskveld. Ein kort paljettkjole vil (nesten) aldri vera velkledd, men det er ei anna sak.

“Velkledd” er noko heilt anna. Å vera velkledd er å vera elegant, ikkje for iaugnefallande, men heller ikkje usynleg. Som Sæterbakken sa, det handlar om å visa at du vil vera. At du vil vera til, og at du vil gleda deg sjølv med fine klede. Feira deg sjølv. At dette i tillegg er slikt som kan gleda andre, er ein hyggjeleg bonus. Her er trikset til den velkledde: Ho veit at ho er velkledd. Ho eller han tek seg sjølv seriøst nok til å vera nøye med at kleda har rett passform. Det er kleda som skal passa til kroppen, ikkje kroppen som skal passa til kleda. Ho eller han vil aldri bruka treningsklede til anna enn trening, og det er utenkjeleg å gå i joggebukse på eksamen. Den velkledde er ikkje så nøye med moten, men følger sin eigen standard. Den velkledde ser kva glede klede og sko kan gje, i form av mjukt stoff, god passform, kvalitet, godt handverk og dei små detaljane. Den velkledde er ofte elegant, medan den jålete kan vippa over mot vulgær.

Tilbake til sukkeret: Ein velkledd person er som den perfekte limonade eller iste: ikkje for sur, ikkje for søt, ikkje for bitter, men heilt perfekt balansert.

 

Bloggen Menn i dress er ein fin stad å kikka innom viss du vil lesa meir om velkledde menn (og menn som prøver å vera velkledde, men som ikkje heilt får det til). Som mann kan du gjera dummare ting enn å lesa det Øystein Holm-Haagensen skriv om dressbruk. Det fins eit hav av bloggar om kvinner og klede. Lost in a spotless mind har gode tips, det same har Into Mind – sistnemnte har mest tips om forenkling av kleskvardagen.

 

Posta under Salongprat | Merkt , , | Kommenter innlegget

Godt sagt: det er rett og slett ikke nok tid til å gå slaskete kledd

Eg kjøpte bok i går. Stig Sæterbakken, Essays i utvalg. Boka ropte på meg, slik nokre bøker gjer. Det var ingen veg utanom, eg måtte løfta opp den vesle boka, kjenna på papiret, innbindinga, ta inn sanseinntrykka og så slå opp på ei tilfeldig side. Essayet Pynt dere! var det første eg møtte. Eg las nokre setningar, og måtte absolutt ha boka med heim. Måtte ha denne fine teksten, som eg like gjerne kunne ha skrive på innsida av klesskapet mitt. Sæterbakken seier det så fint. “Pynt dere” er godt nok for meg, som allereie er velkledd, men for andre kan det vera greitt å få det forklart, og her kjem den einaste forklaringa ho eller han treng. (Forklaringa kan òg tena som moralsk støtte for dei som allereie er velkledte. Me kan alle ha svake dagar.) Eg skal ikkje omformulera det han skriv, det vil ikkje verta like bra, eg gjev deg heller nokre sitat, og så kan du kjøpa boka og lesa resten sjølv.

(…) det velkledte mennesket demonstrerer sin vilje til imøtekommenhet, at det mener noe mer med sin tilværelse i verden enn å bare være plassert her, gjøre sitt, gjøre de riktige tingene, gjøre jobben, gjøre jobben ferdig, at det vil noe mer enn dette, at det er interessert. Å være velkledt er å vise at man vil finnes. Jeg vil være, sier den velkledte. …
Å fortsatt være fin i tøyet, selv når man er alene sammen med sin livsledsager, er å fortsette å ville erobre denne livsledsager. På samme måte som det å gå velkledt ut i verden er å ville erobre den, hver eneste dag. Å pynte seg er å insistere på nødvendigheten av erobring, både der ute og her hjemme. …
Vi våkner tidsnok opp på bunnen av en mørk sjakt og skjønner at det snart er forbi, med tusen ugjorte gjerninger i minnet og hundre uoppfylte lengsler i kroppen. Ja, det er rett og slett ikke tid nok til å gå slaskete kledt. Kjenn dødens kalde hånd rundt anklene deres. Vit at dere snart går til grunne. Pynt dere for hverandre, mennesker, før det er for sent!”

Oppmodinga er altså klar: Kle deg skikkeleg. Stil, ikkje mote. Kvalitet, ikkje kvantitet. Her er nokre konkrete døme:
Kvinner: Raud leppestift er sjeldan feil.
Menn: Slips! Sløyfer!
Begge: Bruk hatt, og hanskar.

 

Posta under Inspirasjon, Kvardag, Litteratur | Merkt , , | Kommenter innlegget

Nattens ømhet, og min irritasjon

Som eg nemnte så vidt i går, har eg i sommar prøvt å lesa Nattens ømhet, av F. Scott Fitzgerald. Eg seier prøvt, for eg klarte ikkje lesa heile, eg måtte stoppa etter om lag hundre sider fordi eg vart altfor gretten og irritabel av å lesa.

Forventningane til boka var høge. Dels fordi det stod mange fine ting på omslaget (men det gjer det jo på alle bøker), dels fordi eg har høyrt så mykje skryt om Den store Gatsby, men det avgjerande var nok at Pushwagner hadde skrive føreordet. Det såg ut til å verta ei spennande leseoppleving, og på ein kafe i Oslo starta det godt.
Her er litt av starten:

Et par kilometer fra sjøen, der pinjene må vike for støvete popler, er det en avsides jernbanestasjon, der en viktoria en junimorgen i 1925 kjørte en kvinne og hennes datter ned til Hôtel Gausse. Morens ansikt hadde en visnende ynde som snart ville bli preget av sprukne blodårer. Uttrykket var på en tiltalende måte både fredsommelig og årvåkent. Man ville imdlertid straks la blikket gå til datteren, med de fortryllende rosa håndflatene og kinnene som var ildrøde, lik barns blussende rødme etter et kaldt kveldsbad. Den fine, høye pannen skrånet lett opp til håret, som omsluttet den lik et våpenskjold, med viltre dårelokker og bølger og ringler i askeblondt og gyllent. Øynene var lyse, store, klare, fuktige og glinsende, fargen i kinnene var ekte, presset tett opp til huden av hjertets sterke unge pumpe. Kroppen sto fremdeles usikkert på barndommens ytterste rand – hun var straks atten, nesten ferdig, men fremdeles duggfrisk.

Her er skildringa brukbar og spenninga stig nedover avsnittet, eg trudde lenge det var eit barn det var snakk om, og så kom dette “nesten ferdig” og “fremdeles duggfrisk”. Eg måtte le der eg sat, ei slik skildring av ei jente hadde eg aldri sett før. At unge kvinner vert omtala som frukt er ikkje noko nytt, heller ikkje at gamle kvinner då vert nedfallsfrukt, men duggfrisk, den var ny, og det ga eit preg av noko nedlatande, kanskje noko rovdyraktig.

Ja-ja. Eg skulle ha stoppa der, for etter side 18 gjekk det gale, det vart altfor mykje. Fitzgerald og eg vart ikkje gode vener. Eller, meir korrekt: Forteljarstemmen og eg vart ikkje gode vener. Det var adjektiva, alle desse adjektiva og tankane og den irriterande allvitande forteljaren, eg vart så frustrert. Når eg les ei bok vil eg gjerne få lov til å tenkja sjølv. Eg vil laga mine eigne bilete. Eg vil at forfattaren, som skriv fram forteljaren, stoler nok på sitt eige språk til at han sparer meg for alle desse adjektiva, “erotisk mørke” og altslags fikse idear, at han stoler nok på sine eigne evner til at han klarer skriva fram eit erotisk mørke, i staden for å skriva at det var eit erotisk mørke. Ei slik detaljstyring som i Nattens ømhet er meir nedlatande og provoserande enn sjarmerande, og fører ikkje til anna enn frustrasjon.

Den siste dagen eg prøvte lesa denne boka var eg innom ein bokhandel. Der fann eg den engelske utgåva av boka, og eg slo opp på ei side, ei av dei eg hadde lese på norsk. Det var akkurat like gale, berre på engelsk. Eg ga opp. Det var ingen annan utveg. Eg har lese the Devil Wears Prada, Bridget Jones Diary, Alkymisten og 11 minutter, dei var alle irriterande på sitt vis, men eg las dei ferdig, fordi nyfikna var størst (større enn forstanden vil nokre seia). I sommar var ikkje nyfikna størst, og eg la Nattens ømhet tilbake i kofferten.

Boka kom altså med tilbake til Bergen. Her ligg ho saman med Den store Gatsby, og viss du vil, kan du få begge bøkene, eg har fått meir enn nok. Eg vil ikkje risikera fleire gretne lesedagar, men heldigvis er me ikkje like, og kanskje er desse bøkene akkurat det du alltid har drøymt om å lesa, du har berre ikkje funne rett bok.

(Det høyrer med til historia at eg i bokhandelen kjøpte Hyperdraum, av Helene Cixous. Den reparerte det meste av irritasjonen, og det hjalp ekstra godt at boka var på nynorsk.)

Posta under Litteratur | Merkt , | Kommenter innlegget

Torsdagskveld

Rognebæra vert raude, det er eit lite hint av haust i vinden, men det er framleis ein smak av sommar igjen. Nå er det nytt semester, nye emne, nye bøker, nye menneske, det er eit slags akademisk nyttår og eg har feira med vill rydding av leiligheita og innkjøp av nye pensumbøker. Nå, etter to bachelorgrader og eitt friår skal eg i gang med mastergrad i litteraturvitskap.

Eg har hatt nokre veker med minimal tid framfor ein skjerm, og det har gjort godt. Det var ikkje heilt planlagt, men nettopp difor har det gjort godt, fordi det berre skjedde, medan eg var travel med andre ting. Eg har hatt ein travel og fin sommar, eg har møtt Arne Garborg (jada, han er død, men eg har på ein måte møtt han likevel, gjennom det han skreiv), og eg har møtt mykje lyd. Lyd er fint. Lyd gjer stilla meir tydeleg, lyd får ting til å skje.

Så nå sit eg her, ved skatollet, og høyrer vekkerklokka tikka. Har vore ute i dag og fått nok lyd, nå er vekkerklokketikkinga blanda med litt utelydar akkurat passe. I koppen er det te, i kroppen er det tankar som snurrar under huda.

Det er val i år, ikkje så altfor lenge til me skal røysta, eg har tenkt å førehandsrøysta, men veit ikkje kva eg skal røysta på. Så mykje snakk, så lite innhald. Opposisjonen har det forresten altfor lett, alt dei treng er å kritisera den nåverande regjeringa, peika på feil og brotne lovnadar, og så kjøra hardt på med nye lovnadar, om at dei har det grønaste graset, den blåaste himmelen, den varmaste sola og den beste kunnskapen. Eg trur ikkje på nokon av dei.

Så lurer eg på, kor lenge det går før me klarer opna opp for fleire måtar å leva livet på, før me klarer sjå at det er mogleg for kvar og ein av oss å setja vår eigen standard for dei viktige tinga i livet. Nå ser det ut til at me alle jagar etter det same, etter pengar, jobb, hus, familie, barn, som om det var ei oppskrift. Me får til dømes sjå berre ein bestemt type venleik, og alle avvik frå dette vert stempla som stygt – men hei, me har akkurat det produktet du treng, med denne shampooen/mascaraen/brunkremen/tannkremen/parfymen/skjorta/bilen vert du vakker og sexy og alle av det motsette kjønn vert ville etter deg, uansett kor stygg og fæl du er nå. Det er galskap. Det er mange måtar å vera vakker på, på same måten som det er mange vegar til lykke, og suksess er ikkje alltid det du trur.

Me er alle laga av stjernestøv.

Veit du, eg har oppdaga noko fantastisk: Kor godt det er å kasta ting, få ting ut av huset, anten det er til Fretex eller bossdunken. Det er rett og slett frigjerande, å stå der med ein pose ting&tang eg ikkje bruker, ikkje passar eller ikkje liker likevel (sjølv om eg har prøvd), og i den augneblinken eg slepp taket i posen gje meg sjølv og den eg var då eg kjøpte desse tinga ein god tanke, ein tanke av typen “eg forstår kva du tenkte, du meinte det godt, og eg er glad i deg, men nå veit eg betre, og desse tinga må UT”. Dette deler eg berre fordi det er så fint, at flest mogleg bør få høve til å oppleva det. Nå håper eg at eg klarer få til fleire slike fine ting-ut-av-livet-opplevingar, og at eg med det same klarer unngå kjøpa nye ting. (Her trengs tid og tolmod, så går det nok fint.)

I sommar var eg på tur til Oslo. Oslo var endå finare enn eg trudde, og eg likte godt å vera der, traska rundt i gatene. Eg reiste med tog (sjølvsagt) og hadde med to bøker. Den eine las eg ut på vegen bort, og den som då var att til resten av turen var Nattens ømhet, av F. Scott Fitzgerald. Den viste seg å vera så dårleg at eg måtte gje opp etter 100 sider, og det skal du få lesa meir om i morgon. (Heilt sant.)

 

 

Posta under Kvardag, Salongprat | Kommenter innlegget